Urazy czaszek z grobów pomocniczych przy pierwszych królach Egiptu w Abydos świadczą, że pochowanych tam ludzi zabito w ofierze, jak twierdzi badaczka z Purdue
Groby pomocnicze I dynastii w Abydos (Umm el-Qaab)· afirmado el 5 oct 2026 · fuente original
5 października 2026 roku Roselyn Campbell z Uniwersytetu Purdue opublikowała w Frontiers in Environmental Archaeology pracę o 46 czaszkach z grobów pomocniczych wokół zespołów grobowych władców I dynastii (Dżer, Dżet, Merneit) w Abydos, przechowywanych w Duckworth Collection w Cambridge. Na 18 z nich opisuje urazy okołośmiertne, potencjalnie śmiertelne, a wydawca ogłosił wynik jako dowód ofiar z ludzi. Flinders Petrie, który w latach 20. XX wieku rozkopał te groby, uważał je za ofiary, choć nie znalazł śladów śmiertelnych ran; inni badacze sądzą, że chowano tam ludzi zmarłych naturalnie. Sprawę rozstrzygnęłoby zbadanie większej części szczątków albo niezależna ocena, czy urazy na pewno spowodowały śmierć.
Praca w Frontiers in Environmental Archaeology: 18 z 46 czaszek ma urazy okołośmiertne
Według pracy „perimortem, potentially lethal cranial trauma” (urazy okołośmiertne, potencjalnie śmiertelne) widać na 18 z 46 zachowanych czaszek, czyli 39%. Najczęstsze są liniowe złamania sklepienia czaszki, ale są też rany od ostrego narzędzia, w tym rana penetrująca z boku głowy i cios w okolicę oka. Autorka uważa, że Petrie prawdopodobnie widział te urazy, ale wziął je za uszkodzenia powstałe po śmierci.
Wcześniejsze argumenty za ofiarą: groby zamykane naraz i przebarwienia zębów
Hasło w Wikipedii podaje, że większość egiptologów uważa ofiary ze sług za rzeczywiste, choć dowody bywają kwestionowane jako skąpe. Argumentem było ciągłe zadaszenie grobów, które wskazuje na jednoczesny pochówek, a antropolożka Nancy Lovell łączyła różowe przebarwienia zębów z uduszeniem. Matthew Adams, wobec braku urazów na szkieletach, przypuszczał z kolei otrucie.