№ 0107TezaRozstrzygniętaSzkic przygotowany przez AI
Przetłumaczono automatycznie z oryginału (English). Wiążący jest tekst oryginalny.Pokaż oryginał
Galaktyka UHZ1 ma jasny w promieniach rentgenowskich supermasywny czarny otwór widziany 470 milionów lat po Wielkim Wybuchu, o czym NASA ogłosiła w 2023 roku
UHZ1 (galaktyka za gromadą Abell 2744)· postawiona 6 lis 2023 · źródło oryginalne
6 listopada 2023 roku NASA i Center for Astrophysics (CfA) ogłosiły, że teleskopy Chandra i Webb odkryły najdalszy dotąd czarny otwór widziany w promieniach rentgenowskich, w galaktyce UHZ1, o szacunkowej masie 10 do 100 milionów mas Słońca. Zespół nazwał to najlepszym dotąd dowodem na to, że niektóre czarne otwory rodzą się już ciężkie, z zapadających się obłoków gazu. Sygnał rentgenowski opierał się jednak na niewielkiej liczbie fotonów. Ponowna analiza opublikowana w The Astrophysical Journal 14 października 2026 roku, a omówiona w prasie 15 listopada 2026 roku, twierdzi, że wykrycie nie utrzymuje się po dołączeniu kolejnych danych Chandra, a dane w średniej podczerwieni z Webba nie wykazują śladu ukrytego aktywnego jądra. Sprawę rozstrzygnęłoby solidne, powtarzalne wykrycie w promieniach rentgenowskich lub niezależne oznaki aktywnego jądra (w widmach albo w danych podczerwonych), bądź ograniczenia jednoznacznie wykluczające czarny otwór o zadeklarowanej mocy.
Komunikat NASA/CfA: Chandra i Webb odkryły rosnący czarny otwór o masie 10–100 milionów Słońc w UHZ1
Komunikat z 6 listopada 2023 roku mówi o „ponad dwóch tygodniach obserwacji Chandrą”, które ujawniły gaz rozgrzany do ekstremalnych temperatur emitujący promieniowanie rentgenowskie w UHZ1, „charakterystyczne dla rosnącego supermasywnego czarnego otworu”, przy czym soczewkowanie grawitacyjne przez Abell 2744 wzmacnia sygnał około czterokrotnie. Masę szacuje się na 10 do 100 milionów mas Słońca, na podstawie jasności i energii promieniowania rentgenowskiego. Współautorka Priyamvada Natarajan określa to jako „pierwsze wykrycie »przerośniętego czarnego otworu«” i najlepszy dotąd dowód na to, że niektóre czarne otwory powstają z masywnych obłoków gazu.
cfa.harvard.eduNASA Telescopes Discover Record-Breaking Black Hole | Center for Astrophysics | Harvard & SmithsonianCambridge, MA -- Astronomers have discovered the most distant black hole yet seen in X-rays, using NASA telescopes. The black hole is at an early stage of growth that had never been witnessed before, where its mass is similar to that of its host galaxy. This result may explain how some of the first
Bogdán i in. (Nature Astronomy): silnie przesłonięty kwazar świecący w promieniach rentgenowskich w UHZ1
Artykuł odkrywczy (preprint arXiv, zmieniony we wrześniu 2023 roku) opisuje wykrycie za pomocą Chandry czarnego otworu świecącego w promieniach rentgenowskich w soczewkowanej galaktyce UHZ1. Autorzy opisują silnie przesłonięty kwazar o jasności bolometrycznej około 5×10^45 erg/s i czarny otwór o masie rzędu 10^7–10^8 mas Słońca, przy założeniu akrecji z granicą Eddingtona. Autorzy twierdzą, że ta masa, porównywalna z masą gwiazd galaktyki, pasuje do teoretycznego obrazu ciężkich zalążków czarnych otworów.
arXiv.orgEvidence for heavy seed origin of early supermassive black holes from a z~10 X-ray quasarObservations of quasars reveal that many supermassive black holes (BHs) were in place less than 700 million years after the Big Bang. However, the origin of the first BHs remains a mystery. Seeds of the first BHs are postulated to be either light (i.e., $10-100~\rm{M_{\odot}})$, remnants of the firs
Goulding i in. (ApJ Letters): widmo JWST/NIRSpec potwierdza przesunięcie ku czerwieni z ≈ 10,1
Widmo z instrumentu NIRSpec teleskopu Webb potwierdza odległość UHZ1 metodą spektroskopową (z ≈ 10,1), więc galaktyka rzeczywiście jest widziana mniej niż 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu. To wspiera część dotyczącą odległości, a nie samego czarnego otworu: według ponownej analizy z 2026 roku widmo to nie wykazało ani szerokich linii, ani emisji UV o wysokiej jonizacji, co oryginalny zespół tłumaczył silnym przesłonięciem.
Zou i in. 2026 (ApJ): przy wszystkich 2,2 Ms danych Chandry nadmiar twardego promieniowania rentgenowskiego osiąga tylko 2,3–2,9σ
Zespół ponownie przeanalizował wszystkie 2,2 Ms obrazów Chandry, w tym 0,95 Ms zebranych w latach 2023–2024, dotąd niepublikowanych. We wszystkich wariantach redukcji danych nadmiar w paśmie 2–7 keV w UHZ1 sięga tylko 2,3–2,9σ, wobec pierwotnie zgłaszanych 4,2–4,4σ. Przy 100 000 losowych przesunięć astrometrycznych tylko 0,04% (oryginalne dane) i 0,01% (pełne dane) osiągnęło 4,2σ. Sygnał nie wzrastał też wraz z dodatkowym czasem ekspozycji, jak powinno być w przypadku stałego źródła. W UHZ1 nie wykryto sygnału we wszystkich dziewięciu pasmach JWST/MIRI, co ogranicza wszelkie ukryte AGN do L_bol < 1,3×10^45 erg/s. Autorzy stwierdzają, że nie ma „przekonujących dowodów na jasne przesłonięte AGN”, i opisują UHZ1 jako galaktykę o małej masie, ubogą w metale, tworzącą gwiazdy.
